Kambodjalik ishbilarmonlarning ta'kidlashicha, 1-yanvardan kuchga kirgan Mintaqaviy keng qamrovli iqtisodiy sheriklik (RCEP) erkin savdo shartnomasi mintaqaviy va global iqtisodiyot uchun ulkan Yangi yil sovg'asidir.
RCEP - bu Janubi-Sharqiy Osiyo Millatlari Assotsiatsiyasi (ASEAN) a'zo 10 ta davlat - Bruney, Kambodja, Indoneziya, Laos, Malayziya, Myanma, Filippin, Singapur, Tailand va Vetnam hamda uning beshta erkin savdo shartnomasi bo'yicha hamkorlari - Xitoy, Yaponiya, Janubiy Koreya, Avstraliya va Yangi Zelandiya tomonidan imzolangan mega savdo shartnomasi.
Hong Leng Huor Transportation kompaniyasi boshlig'ining o'rinbosari Pol Kimning aytishicha, RCEP oxir-oqibat mintaqaviy savdo tarif va tarifsiz to'siqlarning 90 foizigacha bartaraf etadi, bu esa tovarlar va xizmatlar oqimini yanada rag'batlantiradi, mintaqaviy iqtisodiy integratsiyani chuqurlashtiradi va mintaqaviy raqobatbardoshlikni oshiradi.
"RCEP doirasida imtiyozli tarif stavkalari bilan, men a'zo mamlakatlardagi odamlar bu yil bahor festivali mavsumida raqobatbardosh narxda mahsulot va boshqa zarur narsalarni sotib olishdan zavqlanishlariga ishonaman", dedi Pol.
U RCEPni "mintaqadagi va umuman dunyodagi biznes va xalqlar uchun ulkan Yangi yil sovg'asi" deb atadi va ushbu kelishuv "COVID-19 pandemiyasidan keyingi davrda mintaqaviy va global iqtisodiy tiklanish uchun harakatlantiruvchi kuch bo'lib xizmat qilishini" aytdi.
Osiyo Taraqqiyot Bankining tadqiqotiga ko'ra, dunyo aholisining uchdan bir qismini qamrab oluvchi va global yalpi ichki mahsulotning 30 foizini tashkil etuvchi RCEP 2030-yilga kelib a'zo iqtisodiyotlar daromadlarini 0,6 foizga oshiradi, mintaqaviy daromadga yiliga 245 milliard AQSh dollari va mintaqaviy bandlikka 2,8 million ish o'rni qo'shadi.
Tovarlar va xizmatlar savdosi, investitsiyalar, intellektual mulk, elektron tijorat, raqobat va nizolarni hal qilishga e'tibor qaratgan Pol, ushbu kelishuv mintaqaviy mamlakatlarga ko'p tomonlama hamkorlikni himoya qilish, savdoni liberallashtirish va iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish imkoniyatlarini taqdim etishini aytdi.
Hong Leng Huor Transportation yuk tashish, quruq port operatsiyalari, bojxona rasmiylashtiruvi, avtomobil transporti, omborxona va tarqatishdan tortib, elektron tijorat va oxirgi milya yetkazib berishgacha bo'lgan turli xizmatlarga ixtisoslashgan.
“RCEP bojxona jarayonlarini, yuklarni rasmiylashtirishni va boshqa qoidalarni soddalashtirgani sababli logistika, tarqatish va ta'minot zanjiri barqarorligini ta'minlaydi”, dedi u. “Pandemiyaga qaramay, savdo so'nggi ikki yil ichida hayratlanarli darajada kuchli bo'lib qoldi va biz RCEP kelgusi yillarda savdoni va shu tariqa mintaqaviy iqtisodiy o'sishni qanday qilib yanada osonlashtirishini ko'rishdan xursandmiz.”
U RCEP uzoq muddatda a'zo davlatlar o'rtasida chegaralararo savdo va investitsiyalarni yanada rivojlantirishiga ishonadi.
"Kambodja uchun tarif imtiyozlari bilan ushbu kelishuv, albatta, Kambodja va boshqa RCEP a'zo davlatlari, ayniqsa Xitoy bilan savdo qilinadigan tovarlarni yanada oshiradi", dedi u.
Hualong Investment Group (Cambodia) Co., Ltd bosh menejerining yordamchisi Li Engning aytishicha, uning kompaniyasi yaqinda RCEP doirasida birinchi marta Janubiy Xitoyning Guangdong provinsiyasidan Kambodjaga mandarin apelsinlarini import qilgan.
U Kambodja iste'molchilari Xitoydan keltirilgan mandarin apelsinlari, olma va toj noklari kabi mahsulotlar bilan sabzavot va mevalarni sotib olishda ko'proq imkoniyatlarga ega bo'lishlariga umid qilmoqda.
"Bu Xitoy va boshqa RCEP a'zo davlatlari o'rtasida tovarlarni tezroq almashishni osonlashtiradi", dedi Li Eng va narxlar ham pastroq bo'lishini qo'shimcha qildi.
"Shuningdek, kelajakda Xitoy bozoriga tobora ko'proq Kambodja tropik mevalari va boshqa potentsial qishloq xo'jaligi mahsulotlari eksport qilinishiga umid qilamiz", dedi u.
Pnompendagi Chbar Ampov bozorida Oy Yangi yil bezaklari sotuvchisi bo'lgan 28 yoshli Ny Ratana, RCEP kuchga kirganidan beri 2022-yil Kambodja va boshqa 14 ta Osiyo-Tinch okeani mamlakatlari uchun maxsus yil bo'lganini aytdi.
"Ishonchim komilki, ushbu kelishuv savdo va investitsiyalarni rivojlantirishga, yangi ish o'rinlarini yaratishga, shuningdek, imtiyozli tarif stavkalari tufayli barcha 15 ta ishtirokchi davlatdagi iste'molchilarga foyda keltiradi", dedi u Sinxua agentligiga.
"Bu, albatta, mintaqaviy iqtisodiy integratsiyani osonlashtiradi, mintaqaviy savdo oqimlarini kuchaytiradi va mintaqa va dunyo uchun iqtisodiy farovonlik keltiradi", deya qo'shimcha qildi u.
Nashr vaqti: 2022-yil 21-fevral
